Lượt truy cập
397320

CHÙA HỒNG ÂN (CHÙA KIỂU)

 Theo quốc lộ 45 từ thành phố Thanh hóa đến Km 37 là vùng đất thuộc xã Yên Trường, huyện Yên Định, nơi đây có chùa Hồng Ân, còn gọi là chùa Kiểu.

Chùa Hồng Ân tọa lạc bên cạnh đền thờ danh tướng đời nhà Trần(1925-1400); Phò mã Đô đốc Thủy quân Trương Công Mỹ, người có công dàn trận thủy chiến dẹp quân Nguyên – Mông. Ngôi chùa không hoàng tráng mà bình dị như các ngôi chùa làng, nhưng đặt tựa dãy núi Long Sơn nhìn ra sông Mã, bao la trong xanh. Xa xa bến bờ Bắc là dãy núi Xuân Đài huyện Vĩnh lộc, đối diện là dãy núi Tam Nhai. Hai bên là hai ngọn núi thấp tựa hình voi chầu về.

             Theo truyền thuyết cho biết: Trên núi Long Sơn, một hôm dân làng thấy một khối đất nhô lên tựa hình bông sen tôn lên tượng Phật Bụt ốc. Ai cũng cho là điều kỳ lạ và tin rằng Phật đến ban phúc, phù hộ cho dân. Phú hào và người dân trong làng góp của , người góp công lập am nhỏ. Dân quanh vùng trì tụng lễ Phật, đặt tên là Linh Cảnh Sơn Tự(cảnh chùa linh thiêng). Đường lên chùa cheo leo, nhưng hàng ngày dân trong vùng đến lễ cầu rất đông. Dân dò dọc qua ghềnh Kiểu, vọng bái lên chùa, văng vẳng điệu hò sông Mã:

Thuyền tôi ván táu chênh vênh

Trông ra bến Kiểu gập ghềnh nao nao

Phật cho mát mái chắc sào

Tu nhân tích đức, ai nào chẳng thương.

                 Tướng công Trương Công Mỹ là dị tướng kỳ tài, tóc vàng mắt sáng mang dáng hình làm tướng không quan, quê ở trang Vĩnh Niên, huyện Quỳnh Côi, phủ Thái Bình, trấn Sơn Nam Thượng(nay là tỉnh Thái Bình).Thửa nhỏ ngài rất chăm lo học hành, chăm làm việc thiện và chăm lễ Phật. Ngài hành hương đến chùa Hương lễ cầu, rồi đến chùa Cổ Lễ(tỉnh Nam Định) quy Phật trì kinh ba năm. Năm 18 tuổi, Ngài mồ côi cả cha lẫn mẹ. Người trai ấy giả biệt quê hương hành trình về phương Nam. Đến vùng núi Long Sơn bên dòng sông Mã, Ngài nhận ra nơi đây là mãnh đất lành đất tốt, nên quyết định định cư ở đây. Sống trên chùa Linh Cảnh Sơn trì kinh, niệm Phật và tiếp tục học hành, luyện võ nghệ thao lược. Trai tráng trong vùng quý tài, mên đức đến rất đông, được Ngài truyền dạy văn võ.

                  Thời ấy, vào đầu triều Trần, có công chúa con vua Trần Thái Tông (1225- 1258) dong thuyền trên dòng sông Mã tìm người tài giỏi giúp đời, giúp nước. Đến ghềnh Kiểu, thấy cảnh non kỳ thủy tú, nàng cập bến, dạo chơi, vào Linh Cảnh Sơn tự lễ Phật. Cảm người trai dung mạo khôi ngô, tài hoa họ Trương, công chúa con vua đem lòng yêu mến, nguyện kết tình sắt cầm.

                Bỗng có giặc Nguyên Mông kéo sang, ông bà hợp quân, chiêu mộ dân binh, kéo quân đánh giặc, quân giặc thua to, bỏ chạy, để lại nhiều chiến thuyền. Ông, bà mở hội ăn mừng, dong thuyền du ngoạn ghềnh Kiểu. Không may, một cơn lốc bất ngờ ập đến lật thuyền. Cả người và thuyền bị cuốn hút vào hang mất tích. Đó là ngày 10 tháng giêng(Âm lịch). Nhớ công lao hai vị giúp dân đánh giặc, dân Yên Trường lập đền thờ, tôn hai vị là phúc thần. Vua Trần nghe tin buồn rất đau lòng, dong thuyền về Hoa Quả Trang thăm viếng và làm thơ điếu:

Hoàng thiên số định thử chi nhân

Nam giả thánh chi, nữ giả thần

Nhất trận ủng châu hoàn trung nghĩa

Tích lưu Hoa Quả ức niên xuân

       Tạm dịch:

Sô trời đã định sẵn cho rồi

Giúp dân diệt giặc hóa về trời

Một trận giặc tan uy danh mãi

Tích lưu Trang Hoa Quả đời đời(1)

                 Vua Trần cấp tiền cho dân lập đền thờ tế tự, đặt tên là Long Sơn Linh từ, nhà vua còn cho trùng tu lại chùa Linh Cảnh Sơn. Nhớ ơn vua đã cho dựng lại chùa ban phúc cho dân, Phật tử nơi đây đặt tên chùa là chùa Hồng Ân.

              Giặc Nguyên Mông lại đem quân xâm lược nước ta lần nữa. Quân tướng nhà Trần qua đền thờ và chùa Hồng Ân cầu xin thánh nhân và Đức Phật giúp nước dẹp giặc ngoại xâm. Lời cầu như thấu đến Hoàng thiên Cửu trùng. Ngày hôm sau, mưa gió nổi lên che mặt quân giặc, quan quân nhà Trần phản công quyết liệt, giặc Nguyên thua trận xin cầu hòa. Sau ngày thắng lợi, Triều đình ban sắc phong là Thượng đặng phúc thần( Hiện nay vẫn còn 7 đạo sắc phong thần của các triều đại).

                 Sắc phong “thần” của Phò mã Đô đốc Trương Công Mỹ ghi là:

Đương cảnh Thành hoàng ủng châu Linh ứng

Thượng thượng đẳng tối linh Phúc thần Đại vương

      Sắc phong thần của công chúa nhà Trần ghi là:

Hoàng Nương Bạch Mã Trinh Linh Công Chúa Chi Thần

      Sắc phong cho đền là:

Mỹ tự thượng đẳng phúc Thần giữ quốc đồng hưu

                 Tưởng nhớ đến bậc thánh thần, sống đánh giặc chết cũng đánh giặc, linh hồn theo giúp cơ binh, giúp dân giữ nước. Đến kỳ giỗ kỵ, dân trong vùng nô nức đến tế lễ phật - Thánh, sáng lên cái tâm tình ơn nghĩa với tiền nhân đã hy sinh vì nước ,theo lời Phật dạy Từ, bi, hỉ, xả, tránh điều ác, làm việc thiện giúp đời, làm tươi quả phúc. Xóm thôn Thạc Quả được xây thành dảy nhà gọi là Phố Kiểu.

Nơi đây trên bên dưới thuyền, họp chợ đông vui, một vùng trù phú sầm uất, giao lưu buôn bán trao đổi miền xuôi  miền ngược.

                  Ngày 19 tháng 5 năm 1950, giữa lúc chợ Kiểu đang họp đông đúc, thực dân Pháp đưa 4 máy bay đến ném bom chợ Kiểu, làm nhiều người chết và bị thương. Sau đấy, chúng vòng trở lại ném bom tiếp gây thiệt hại nghiêm trọng làm chết 500 người, làm bị thương 200 người. Nhiều trâu bò lợn gà bị chết, nhiều nhà cửa tài sản khác bị hư hại. Mái chùa Hông Ân trên núi cũng tan hoang dưới bom đạn thù. Một thời chuông khánh âm vang chiêu mộ, khói hương trầm lan tỏa khắp vùng, giờ chỉ còn lại di vật chiếc khánh đá thời Trần.

                 Thể theo nguyện vọng của Phật tử, đáp ứng nhu cầu văn hóa tâm linh của nhân dân, Đảng bộ, ủy ban nhân dân, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Yên Trường đã cho xây dựng khu tưởng niệm đồng bào bị thực dân Pháp tàn sát trong vụ ném bom chợ Kiểu(19/5/1950), trùng tu lại đền thờ Phò mã Đô đốc thủy quân Trương Công Mỹ và xây dựng chùa Hông Ân thành khu di tích Lịch sử Văn hóa. Ngày 3 tháng 5 năm 1995, Đền thờ Trương Công Mỹ, chùa Hông Ân đã được xếp hạng là Di tích lịch sử Văn hóa cấp tỉnh.

               Hàng ngày mùi hương thơm đền, chùa lan tỏa âm vang tiếng chuông chiêu mộ, tiếng trì kinh theo phách mõ, khiến cho quê hương trở nên thiêng liêng trong tim người con Phật, vươn lên hành Thiện, trừ Ác để cuộc sống yên vui trong lành, hạnh phúc.

 CHÙA HỒNG ÂN (CHÙA KIỂU)

Ths:  Trịnh Quốc Tuấn*

(Trích nguyên bản từ quyển  - Chùa Xứ Thanh-  tập 2- NXB Thanh Hóa - 2010)

Chú thích: * Hội viên Hội khoa học lịch sử Việt Nam

(1) Trước thế kỷ XIX, địa danh nơi đây là Hoa Quả Trang, sau này đổi là thôn Hoa Cảo, rồi đổi thành thôn Thạc Quả thuộc tổng Bái Nguyễn, huyện Yên Định, cho đến giờ chia làm 2 thôn: thôn Thạc Quả 1 và thôn Thạc Quả 2. Nơi đền thờ nay thuộc thôn Thạc Quả 1.
 
Thông báo
Thư viện ảnh
  • Thăm dò ý kiến
  • Bạn thấy nội dung trên Cổng thông tin Huyện Yên Định như thế nào?

  • Video